ISSUE 3 ประจำเดือนเมษายน 2564

ยินดีต้อนรับเข้าสู่เดือนเมษายน พ.ศ. 2564 ซึ่งเป็นเดือนที่ประเทศไทยมีอากาศร้อนที่สุดของปี และเป็นเดือนที่มีวันหยุดเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งในช่วงเดือนนี้ให้ชุ่มฉ่ำใจ อย่างไรก็ดี สถานการณ์ในปัจจุบันยังมีการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในจังหวัดต่าง ๆ อยู่ ถึงแม้ว่าประเทศไทยจะเริ่มมีการฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนกลุ่มแรกที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป และบุคลากรทางการแพทย์ต่างๆ ทำให้พวกเรา ผู้ประกอบการ นักบัญชี ผู้สอบบัญชี ที่ยังคงมีการพบปะผู้คนอยู่ในช่วงนี้ ต้องรักษาระยะห่างทางสังคมกันต่อไป และมีความระมัดระวังตัวเป็นพิเศษ ใส่หน้ากากอนามัยทุกครั้งเมื่อออกจากบ้าน และทำความสะอาดมือด้วยแอลกอฮอล์ให้เป็นปกตินิสัย จะช่วยป้องกันโรคระบาดได้อีกทางหนึ่ง บริษัท สำนักงานสอบบัญชี ซีแอนด์เอ จำกัด ยังคงได้ได้จัดทำ C&A Insights เป็นการต่อเนื่อง เป็นฉบับที่ 3 โดยเรื่องที่น่าสนใจและนำเสนอใน C&A Insights ฉบับเดือนเมษายน พ.ศ.2564 นี้ เป็นเรื่อง “สินทรัพย์อ้างอิงที่มีมูลค่าต่ำ ตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 เรื่อง สัญญาเช่า” เพราะหลายต่อหลายคนยังคงไม่เข้าใจว่าการพิจารณาข้อยกเว้นในการที่จะไม่รับรู้สินทรัพย์สิทธิการใช้และหนี้สินตามสัญญาเช่าได้ อันเนื่องมาจากสินทรัพย์อ้างอิงที่มีมูลค่าต่ำพิจารณาได้อย่างไร บทความนี้มีการนำเสนอตัวอย่างให้ทุกท่านเพื่อเพิ่มความเข้าใจด้วย ถ้าทุกท่านพร้อมแล้ว ไปอ่านพร้อม ๆ กันได้เลย

สินทรัพย์อ้างอิงที่มีมูลค่าต่ำตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 เรื่อง สัญญาเช่า

จาก C&A Insights ฉบับที่ 2 ได้อธิบายถึงข้อยกเว้นที่จะไม่ต้องรับรู้สินทรัพย์สิทธิการใช้และหนี้สินตามสัญญาเช่าได้ หากเป็นสัญญาเช่าระยะสั้น กล่าวคือ เป็นสัญญาเช่าที่มีอายุ 12 เดือน หรือน้อยกว่า โดยให้ผู้เช่ารับรู้จำนวนเงินที่ต้องจ่ายชำระตามสัญญาเช่าเป็นค่าใช้จ่ายโดยใช้วิธีเส้นตรง หรือเกณฑ์ที่เป็นระบบอื่นใด หากเกณฑ์นั้นสะท้อนถึงรูปแบบที่ผู้ให้เช่าได้รับประโยชน์ที่ลดลงจากสินทรัพย์อ้างอิงได้ดีกว่า สำหรับ C&A Insights ฉบับที่ 3 จะมากล่าวถึงข้อยกเว้นในเรื่อง “สินทรัพย์อ้างอิงที่มีมูลค่าต่ำ”

ซึ่งเป็นอีกข้อยกเว้นหนึ่งตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 ที่ทำให้กิจการไม่ต้องรับรู้สินทรัพย์สิทธิการใช้และหนี้สินตามสัญญาเช่าได้เช่นกัน ทั้งนี้ เกณฑ์ในการประเมินว่าสินทรัพย์อ้างอิงต่ำหรือไม่ ให้พิจารณาโดยไม่ต้องคำนึงถึงสัญญาเช่าว่ามีสาระสำคัญต่อผู้เช่าหรือไม่ โดยไม่ให้นำเอาขนาด ลักษณะ หรือสถานการณ์ของผู้เช่าไปใช้ในการประเมินสินทรัพย์อ้างอิงต่ำ สินทรัพย์อ้างอิงจะเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าต่ำหากผู้เช่าสามารถได้รับประโยชน์จากการใช้

สินทรัพย์อ้างอิงจากการใช้สินทรัพย์นั้นเองหรือใช้ร่วมกับทรัพยากรอื่นๆ ที่มีพร้อมแก่ผู้เช่าอยู่แล้ว โดยที่การใช้สินทรัพย์อ้างอิงต้องไม่ขึ้นอยู่กับสินทรัพย์อื่นหรือเกี่ยวข้องกับสินทรัพย์อื่นเป็นอย่างมาก ตัวอย่างสินทรัพย์อ้างอิงที่มีมูลค่าต่ำในมาตรฐาน เช่น แทบเล็ต คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล รายการเล็กน้อยของเครื่องตกแต่งสำนักงานและโทรศัพท์ นอกจากนี้มาตรฐานฉบับนี้ยังได้ให้ตัวอย่างลักษณะสินทรัพย์ที่มูลค่าอ้างอิงไม่ต่ำ เช่น สัญญาเช่ารถยนต์ ซี่งปกติไม่ใช่สินทรัพย์ที่มีมูลค่าต่ำเมื่ออยู่ในสภาพใหม่ หรือการที่มีสัญญาเช่าหลัก หากผู้เช่ามีการให้เช่าช่วงสินทรัพย์หรือคาดว่าจะมีการใช้เช่าช่วงสินทรัพย์ เช่น สัญญาการให้เช่าช่วงอาคาร ประเด็นปัญหาของการพิจารณาว่าสินทรัพย์มูลค่าเท่าใดเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าต่ำ เนื่องจากมาตรฐานไม่ได้ให้แนวปฏิบัติอย่างชัดเจนว่า “มูลค่าต่ำ” หมายถึง มูลค่าเท่าใด ซึ่งว่ากันไปแล้วมูลค่าในบริบทของแต่ละประเทศก็ดูจะมีความแตกต่างกันออกไป หรือราคาอาจจะสูงขึ้นหรือต่ำลงก็ได้หากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดีขึ้น อย่างไรก็ตาม เกณฑ์เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อสรุปของสินทรัพย์อ้างอิงมูลค่าต่ำ ตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ ฉบับที่ 16 ได้ตั้งข้อสังเกตว่าการเช่าสินทรัพย์มูลค่าไม่เกิน 5,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือ 150,000 บาท โดยประมาณ เป็นการเช่าสินทรัพย์ที่มีมูลค่าต่ำ ถึงแม้ว่าจำนวนดังกล่าวมิได้ระบุไว้ในมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 แต่ผู้ใช้มาตรฐานทั่วโลกก็อ้างอิงจำนวนดังกล่าวเป็นสินทรัพย์อ้างอิงที่มีมูลค่าต่ำ

โดยสรุป มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 เรื่อง สัญญาเช่า ได้ให้ข้อยกเว้นในการที่จะไม่รับรู้สินทรัพย์สิทธิการใช้และหนี้สินตามสัญญาเช่าได้ โดยให้ผู้เช่ารับรู้จำนวนเงินที่ต้องจ่ายชำระตามสัญญาเช่าเป็นค่าใช้จ่ายโดยใช้วิธีเส้นตรงได้ หากสินทรัพย์อ้างอิงที่มีมูลค่าต่ำ (ที่มา : มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 (ปรับปรุง 2563) เรื่อง สัญญาเช่า)