ISSUE 10 ประจำเดือน พฤศจิกายน2564

เดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 เป็นเดือนแห่งการเปิดบ้าน เปิดประเทศ เนื่องด้วยสถานการณ์โควิด-19 ในประเทศไทยเริ่มคลายความกังวล และมีผู้ติดเชื้อลดลงตามลำดับ สถานประกอบการต่าง ๆ เริ่มกลับเข้ามาทำงานตามปกติกันมากขึ้น ธุรกิจต้องมีการเดินหน้าต่อไป C&A Insights ฉบับที่ 10 เดือนพฤศจิกายน พ.ศ.2564 จึงขอนำเสนอบทความเรื่อง หัวใจของธุรกิจ Start-up บทความนี้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับบทเรียนและข้อควรระวังสำหรับผู้ประกอบการ Start-up ที่มีความไฝ่ฝันต้องการสร้างธุรกิจของตนเอง 1. บุคลากรเป็นหัวใจของ Start-up ธุรกิจ Start-up เป็นธุรกิจที่มีการใช้เทคโนโลยีหรือรูปแบบธุรกิจใหม่ ๆ มาใช้เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้น ไอเดียในการทำธุรกิจจะเกิดได้ 2 ทางคือ จากความรู้ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม (Technical Driven) และจากการสังเกตปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น (Business Driven) ในการเริ่มต้นทำธุรกิจ Start-up ของสาย Technical Driven ที่นำผลของการวิจัยหรือความรู้ทางเทคโนโลยีมาต่อยอด อาจจะมีบุคลากรกลุ่มผู้ก่อตั้งที่เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านเทคโนโลยี ซึ่งไม่เข้าใจแนวโน้มธุรกิจเพื่อสร้างการตอบโจทย์คนใช้งานได้ จึงต้องหาคนที่มีความสามารถในการมองกระแสการเปลี่ยนแปลงเพื่อแปลงเป็นธุรกิจเข้ามาร่วมงาน

หัวใจ ของธุรกิจ Start-up

ในขณะที่บุคคลสาย Business Driven สามารถมองเห็นแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงและต้องการสร้างธุรกิจเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง ย่อมต้องมองหาทีมงานด้านเทคนิคที่มากความสามารถมาช่วยสานฝัน เช่น ต้องการนักพัฒนาแอบพลิเคชั่น เข้ามาช่วยสร้างงานให้แก่กิจการ ทีมบุคลากรที่ดีควรประกอบไปด้วย ผู้ที่เข้าใจธุรกิจและมีเครือข่ายในการต่อยอด ผู้ที่เข้าใจ

เทคโนโลยีและสามารถสร้างผลงานตอบสนองรูปแบบธุรกิจ และผู้ที่เข้าใจการเงิน สามารถหาแหล่งเงินทุนและคุมกระแสเงินเพื่อหล่อเลี้ยงบุคลากรได้ 2. Business Model เป็นหัวใจในการหาเงินทุน Start-up มักมีปัญหาที่มักเน้นไปที่การพัฒนาเทคโนโลยีและส่งผลงานเข้าประกวด แต่ยังไม่มีรูปแบบการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ให้เกิดเป็นธุรกิจได้อย่างจริงจัง

Start-up สาย Technical จึงมักอธิบายตัว Product ที่คิดค้นขึ้นได้ด้วยความภาคภูมิใจ มากกว่า ผลลัพธ์ของการนำไปใช้งาน แล้ว Business Model คืออะไร Business Model คือวิธีการหารายได้จากสินค้าหรือบริการที่สร้างขึ้น ซึ่งมีได้หลายรูปแบบ เช่น การต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์หรือบริการใหม่ การสร้างเป็นบริการแบบบอกรับสมาชิก, การขาย License ให้คนอื่นไปพัฒนาโปรแกรมต่อ เป็นต้น สิ่งสำคัญอย่างมากในการก่อตั้งธุรกิจ Start-up คือ การสร้าง Business Model ที่มี Impact ในวงกว้าง ซึ่งหมายถึงการหากลุ่มเป้าหมายหรือตลาดที่มีขนาดใหญ่เพื่อสร้างมูลค่าให้แก่ธุรกิจ เพื่อดึงดูดนักลงทุนให้มาสนใจกับลงทุนในกิจการ 3. การแบ่งหุ้นที่ดีเป็นหัวใจของการก่อตั้งกิจการ ปัญหาสำคัญของธุรกิจทั่วโลก คือการแบ่งปันผลประโยชน์ในกลุ่มผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทที่ไม่ลงตัว Start-up ส่วนใหญ่จะแก้ปัญหาด้วยการแบ่งสัดส่วนการถือหุ้นให้เท่ากันเพื่อให้เกิดความเท่าเทียมมากที่สุด แต่ในเนื้อแท้แล้วกลับไม่ได้สะท้อนความเสียเสียสละที่แท้จริงของผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท การทำงานให้กิจการมีได้หลายรูปแบบทั้งการลงแรง การลงหุ้น การหา partnership การหาเงินทุน ดังนั้นจึงควรตกลงในกลุ่มผู้ก่อตั้ง Start-up ให้ชัดเจน และต้องไม่ลืมระบุเงื่อนไขการขายหุ้นออก เพื่อไม่ให้มีปัญหาเมื่อเกิดความขัดแย้งในภายหลัง

นอกจากนี้ Start-up ต้องศึกษารูปแบบการจัดการบริหารพนักงานที่มีความสามารถเช่น การให้หุ้นพนักงาน หรือการให้หุ้นตามระยะเวลาทำงาน เป็นต้น เพื่อทำให้ผู้ร่วมก่อตั้ง และบุคลากรมีความรู้สึกร่วมในการสร้างกิจการไปด้วยกัน 4. CEO ที่รอบรู้ เป็นหัวใจในการนำพาธุรกิจ ส่วนใหญ่แล้วคนที่รับหน้าที่เป็น CEO มักมุ่งเน้นไปที่การสร้างการเติบโตให้แก่กิจการ พัฒนาผลิตภัณฑ์หรือบริการใหม่ ๆ การขยายตลาด หาพันธมิตรทางธุรกิจ หาเงินทุนให้แก่กิจการ แต่สิ่งที่ CEO มักขาดความรู้ คือ งานด้านการบัญชี การภาษีอากร กฎหมาย และการบริหารงานบุคคล เช่น

CEO มักอ่านสัญญาไม่รอบคอบ ขาดความรู้ทางกฎหมายทำให้เกิดข้อพิพาททางกฎหมายได้ในภายหลัง CEO ต้องเข้าใจระบบบัญชีของกิขการ และทราบการไหลเข้าไหลออกของเงินที่เรียกว่า “กระแสเงินสด” นอกจากนี้ยังต้องวางแผนการบริหารภาษี เพราะ Start-up เป็นธุรกิจที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล จึงมักได้สิทธิประโยชน์ทางภาษี การเป็นผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จในธุรกิจ Start-up จำเป็นต้องหมั่นฝึกฝนทักษะในด้านต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ ไม่ใช่เพียงเก่งแต่ทักษะด้านเทคโนโลยีหรือทักษะการทำธุรกิจเท่านั้น และไม่ควรละเลยทักษะพื้นฐานที่จำเป็นอื่น ไม่ว่าจะเป็น บัญชี ภาษี กฎหมาย และการบริหารงานบุคคล เพื่อตอบสนองความต้องการในการเริ่มต้นทำธุรกิจ Start-up ให้ประสบความสำเร็จ