ISSUE 26 ประจำเดือน พฤษภาคม -มิถุนายน 2566

C&A Insights ฉบับที่ 26 เดือนพฤษภาคม - มิถุนายน พ.ศ. 2566 เสนอบทความเรื่อง “ทำความรู้จัก TFRS 17 สัญญาประกันภัย (ตอน 1)” มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 17 เรื่อง สัญญาประกันภัย หรือเรียกกันสั้น ๆ ว่า TFRS 17 เป็นมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับใหม่ที่ได้ประกาศลงราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2565 โดยมีผลบังคับใช้สำหรับรอบระยะเวลารายงานที่เริ่มใน หรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2568 TFRS 17 เป็นมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับที่มีความยากไม่แพ้ TFRS 9 บางที TFRS 17 อาจจะยุ่งยากและซับซ้อนกว่า TFRS 9 ด้วยความที่ TFRS 17 กำหนดให้มีการวัดมูลค่าหนี้สินจากสัญญาประกันภัย โดยใช้การประมาณการกระแสเงินสดรับจ่ายในอนาคตตลอดระยะเวลาการให้ความคุ้มครองของสัญญาประกันภัย และมีการคิดลดให้สะท้อนกับมูลค่าของเงินตามเวลา บวกด้วยค่าปรับปรุงความเสี่ยงสำหรับความเสี่ยงที่ไม่ใช่ทางการเงิน เพื่อหากำไรจากการให้บริการตามสัญญา ณ วันที่รับรู้เมื่อเริ่มแรก ทำให้ต้องมีการใช้สมมติฐานและวิจารณญาณของผู้บริหารในการประมาณการเป็นอย่างมาก ตลอดจนใช้หลักการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย โดยเฉพาะ

ทำความรู้จัก TFRS 17 สัญญาประกันภัย (ตอน1 )

อย่างยิ่งสัญญาที่มีระยะเวลายาวนานก็จะเป็นความยากในการประมาณการมากยิ่งขึ้น TFRS 17 เรื่อง สัญญาประกันภัย จะนำมาใช้แทน TFRS 4 เรื่อง สัญญาประกันภัย ซึ่งเป็นมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่มีผลบังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน โดย TFRS 17 นั้น ยกร่างมาจาก IFRS 17 ฉบับ Amendment to IFRS 17 June 2020 และ Initial

Application of IFRS 17 and IFRS 9 - Comparative Information ซึ่งในระดับสากล International Accounting Standards Board (“IASB”) ได้ใช้เวลา มากกว่า 20 ปี ในการพัฒนามาตรฐานการรายงานทางการเงิน เรื่อง สัญญาประกันภัย โดยแบ่งเป็นโครงการระยะที่ 1 ได้จัดทำ IFRS 4 Insurance Contracts ชึ่งเป็นมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่นำามาใช้ชั่วคราว

จนกว่าโครงการระยะที่ 2 ซึ่งเป็นการพัฒนามาตรฐานการรายงานทางการเงิน เรื่อง สัญญาประกันภัยฉบับสมบูรณ์ คือ IFRS 17 จะแล้วเสร็จ ซึ่ง IFRS 17 ได้ประกาศใช้ในเดือนพฤษภาคม 2560 และเมื่อเดือนมิถุนายน 2563 ได้ประกาศฉบับที่มีการปรับแก้ไข (Amendment June 2020) โดยมีผลบังคับใช้สำหรับรอบระยะเวลาบัญชี เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2566 เหตุผลในการออกมาตรฐานการรายงานทางการเงิน IFRS 17 นั้น IASB มีเป้าหมายที่จะพัฒนามาตรฐานการรายงานทางการเงินประกันภัยที่เป็นหนึ่งเดียวกันทั่วโลก เพื่อมาใช้แทน IFRS 4 ซึ่งเป็นมาตรฐานการรายงานทางการเงินชั่วคราวที่อนุญาติให้ใช้วิธีปฏิบัติทางบัญชี ที่หลากหลาย นอกจากนี้สัญญาประกันภัยอาจรวมองค์ประกอบของการลงทุนและการบริการอื่นที่มีนัยสำคัญทำให้เกิดความท้าทายที่เพิ่มขึ้นในการวัดมูลค่า ซึ่งวิธีปฏิบัติทางการบัญชีเดิมภายใต้ IFRS 4 ไม่ได้สะท้อนอย่างเพียงพอถึงฐานะการเงินหรือผลการดำเนินงานที่แท้จริงของสัญญาประกันภัยเหล่านี้ ทั้งนี้ IFRS 17 จะช่วยขจัดความไม่สม่ำเสมอของวิธีปฏิบัติทางบัญชีของภาคธุรกิจประกันภัย และช่วยให้งบการเงินสามารถเปรียบเทียบกันได้ ภาพรวมของการปรับปรุงมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 17 เรื่อง สัญญาประกันภัย มีดังต่อไปนี้ 1. ให้แนวปฏิบัติเพื่่อสร้างความสม่ำเสมอของแนวปฏิบัติทางการบัญชีสำหรับทุกสัญญาประกันภัยของทุกกิจการ 2. ปรับปรุงการประมาณการให้สะท้อนมูลค่าทางตลาด ณ ปัจจุบัน

3. การวัดมูลค่าของสัญญาประกันภัยสะท้อนถึงมูลค่าของเงินตามเวลาหากมีนัยสำคัญ โดยใช้อัตราคิดลดที่สะท้อนถึงลักษณะของกระแสเงินสดตามสัญญา 4. การวัดมูลค่าสะท้อนข้อมูลเกี่ยวกับผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ทั้งหมดภายใต้ขอบเขต อาจจะมีข้อสงสัยว่า TFRS 17 แตกต่างจาก TFRS 4 (เดิม)อย่างไร คำตอบก็คือมีความแตกต่างอย่างสิ้นเชิง เช่น วิธีการรับรู้และวัดมูลค่ารายการหนี้สินจากสัญญาประกันภัยและการรับรู้รายได้ ณ วันเริ่มแรกและภายหลัง โดยการใช้ประมาณการกระแสเงินสดอนาคตที่คิดลดเพื่อสะท้อนค่าของเงินตามเวลา บวกด้วยค่าปรับปรุงความเสี่ยงสำหรับความเสี่ยงที่ไม่ใช่ทางการเงิน ตลอดจนปรับข้อสมมติให้เป็นปัจจุบันทุกรอบระยะเวลารายงาน การแสดงรายการในงบแสดงฐานะการเงินที่แสดงยอดสุทธิเป็นหนี้สินสัญญาประกันภัยหรือสินทรัพย์สัญญาประกันภัย และงบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ ที่จะไม่มีการแสดงเบี้ยประกันภัยรับเป็นรายได้อีกต่อไป การเปิดเผยข้อมูลในหมายเหตุประกอบงบการเงินที่มีรายละเอียดของวิจารณญาณที่มีนัยสำคัญ และการเปลี่ยนแปลงวิจารณญาณที่ใช้ในการประมาณการตลอดจนเปิดเผยการกระทบยอดหนี้สินจากสัญญาประกันภัย ณ วันเริ่มต้น และ ณ วันสิ้นสุดรอบระยะเวลา เป็นต้น สิ่งที่ TFRS 17 ไม่มีการเปลี่ยนแปลงจาก TFRS 4 (เดิม) คือ คำนิยามของสัญญาประกันภัย ที่อยู่ภายใต้ขอบเขตของมาตรฐานการรายงานทางการเงิน เรื่อง สัญญาประกันภััย ซึ่งเป็น “สัญญาที่กิจการยอมรับความเสี่ยงด้านการประกันภัยที่มีนัยสำคัญจากคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่ง (ผู้ถือกรมธรรม์) โดยตกลงจะชดเชยให้แก่ผู้ถือกรมธรรม์ หากเหตุการณ์ในอนาคตอันไม่แน่นอนที่เจาะจงไว้ (เหตุการณ์ที่เอาประกันภัย) ส่งผลเสียหายต่อผู้ถือกรมธรรม์” สัญญาใด ๆ ที่ไม่เข้าคำานิยามดังกล่าว ไม่ถือเป็นสัญญาประกันภัยภายใต้ TFRS 17 อีกทั้งให้ใช้วิธีปฏิบัติทางบัญชีตาม TFRS 17 สำหรับสัญญาประกันภัยต่อที่กิจการถือไว้โดยให้รับรู้และวัดมูลค่าแยกต่างหากจากสัญญาประกันภัยที่กิจการเป็นผู้ออก ดังนั้น ในการนำ TFRS 17 มาถือปฏิบัติ ภาคธุรกิจควรทำความเข้าใจมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับนี้ สำหรับหลักการสำคัญของ TFRS 17 และผลกระทบต่องบการเงินขอนำไปเสนอในบทความฉบับ (ฉบับที่ 27) ต่อไป...

ที่มา : จดหมายข่าวสภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ ฉบับที่ 105