ISSUE 4 ประจำเดือนพฤษภาคม 2564

ยินดีต้อนรับเข้าสู่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2564 ซึ่งเป็นเดือนที่สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ระลอกที่ 3 ของประเทศไทย มีความน่าเป็นห่วงอยู่เป็นอย่างมาก และมีการแพร่กระจายออกไปทั่วประเทศอย่างรวดเร็ว บริษัท สำนักงานสอบบัญชีซีแอนด์เอ จำกัด ขอฝากความห่วงใยไปยัง ลูกค้าสอบบัญชี พนักงานของสำนักงาน และผู้ที่อยู่ในแวดวงบัญชี พยายามรักษาเนื้อรักษาตัว รักษาระยะห่างทางสังคม ใส่หน้ากากอนามัยทุกครั้งเมื่อออกจากบ้านและขับรถ หากหาก Work From Home ได้ก็ขอให้ทำงานอยู่ที่บ้าน โดยหวังว่าทุกท่านจะปลอดภัยของโรคระบาด C&A Insights ฉบับที่ 4 ฉบับเดือนพฤษภาคม พ.ศ.2564 นี้ เป็นเรื่อง “ทำความรู้จักมาตรฐานการบริหารคุณภาพ ฉบับที่ 1 (TSQM 1)” เนื่องด้วยเมื่่อวันที่่ 17 ธันวาคม2563 International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB) ได้เผยแพร่มาตรฐานเกี่ยวกับการบริหารคุณภาพสำนักงาน จำนวน 2 ฉบับ ได้แก่ ISQM 1 เรื่อง การบริหารคุณภาพสำหรับสำนักงานที่ให้บริการด้านการตรวจสอบ หรือการสอบทานงบการเงิน หรืองานให้ความเชื่อมั่นอื่น ตลอดจนบริการเกี่ยวเนื่อง และ ISQM 2 เรื่อง การสอบทานคุณภาพงาน เพื่อมาใช้แทนที่มาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ฉบับที่ 1 (TSQC 1) ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน สำหรับ C&A Insights ฉบับนี้จะพาท่านมาทำความรู้จัก TSQM 1 เป็นฉบับแรกก่อน ถ้าทุกท่านพร้อมแล้ว ไปอ่านพร้อม ๆ กันได้เลย

ทำความรู้จัก มาตรฐาน การบริหารคุณภาพ ฉบับที่ 1 (TSQM 1)

International Standard on Quality Management 1 (ISQM 1) หรือหากนำมาถือปฏิบัติในประเทศไทยจะเรียกกันว่า Thai Standard on Quality Management 1 (TSQM 1) – มาตรฐานการบริหารคุณภาพ ฉบับที่ 1 การบริหารคุณภาพสำหรับสำนักงานที่ให้บริการด้านการตรวจสอบ หรือการสอบทานงบการเงิน หรืองานให้ความเชื่อมั่นอื่นตลอดจนบริการเกี่ยวเนื่อง จะมีผลบังคับใช้ในต่างประเทศ วันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ.2565 อย่างไรก็ดี สภาวิชาชีพบัญชีฯ ยังไม่ได้กำหนดวันบังคับใช้ในประเทศไทย)

มาตรฐานการบริหารคุณภาพสำนักงาน จะมีผลกระทบโดยตรงกับสำนักงานสอบบัญชี โดยที่สภาวิชาชีพบัญชีฯ อยู่ระหว่างการแปลมาตรฐานการบริหารคุณภาพ ซึ่งเป็นไปตามขั้นตอนการจัดทำมาตรฐานการสอบบัญชี (Due Process) และคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ภายใน 1 ปี นับจากวันที่ถือปฏิบัติของมาตรฐานระหว่างประเทศ สำหรับวันบังคับใช้สำหรับสำนักงานสอบบัญชีในตลาดทุน ที่ตรวจสอบงบการเงินของบริษัทจดทะเบียน ให้เป็นไปตามประกาศของสำนักงาน ก.ล.ต. ต่อไป

เท้าความถึงมาตรฐานการควบคุมคุณภาพสำนักงาน ฉบับที่ 1 ฉบับเดิม ที่ปัจจุบันยังใช้งานอยู่ คือ TSQC 1 แบ่งองค์ประกอบออกเป็น 6 ด้าน คือ 1) ความรับผิดชอบของผู้นำต่อคุณภาพภายในสำนักงาน 2) ข้อกำหนดด้านจรรยาบรรณที่เกี่ยวข้อง 3) การตอบรับงาน การคงไว้ซึ่งความสัมพันธ์กับลูกค้าและงานที่มีลักษณะเฉพาะ 4) ทรัพยากรบุคคล 5) การปฏิบัติงาน และ 6) การติดตามผล สำหรับวัตถุประสงค์ของการจัดทำมาตรฐานการบริหารคุณภาพ มีด้วยกัน 2 ประการ คือ 1) เพื่อให้สำนักงานและบุคลากรของสำนักงานปฏิบัติตามมาตรฐานวิชาชีพและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องและ 2) เสนอรายงานผู้สอบบัญชีให้เหมาะสมกับสถานการณ์ บนหลักการของ TSQM 1 แบ่งองค์ประกอบของการบริหารคุณภาพสำนักงานสอบบัญชี ออกเป็น 8 องค์ประกอบ คือ 1) กระบวนการประเมินความเสี่ยงของสำนักงาน (Firm’s Risk Assessment Process) 2) การกำกับดูแลและผู้นำ (Governance and Leadership) 3) ข้อกำหนดด้านจรรยาบรรณที่เกี่ยวข้อง (Relevant Ethical Requirements) 4) การตอบรับงาน การคงไว้ซึ่งความสัมพันธ์กับลูกค้าและงานที่มีลักษณะเฉพาะ (Acceptance and Continuance) 5) การปฏิบัติงาน (Engagement Performance)

6) ทรัพยากรบุคคล (Human Resource) 7) สารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication) 8) กระบวนการติดตามผลและการแก้ไข (Monitoring and Remediation Process) จะเห็นได้ว่าองค์ประกอบที่เพิ่มขึ้นของ TSQM 1 ซึ่งแตกต่างจาก TSQC 1 เดิม คือ องค์ประกอบเรื่องกระบวนการประเมินความเสี่ยงของสำนักงาน และองค์ประกอบเรื่องสารสนเทศและการสื่อสาร

สำนักงานสอบบัญชีต้องมี**กระบวนการประเมินความเสี่ยงของสำนักงาน** กล่าวคือ สำนักงานสอบบัญชีต้องมีการบริหารคุณภาพโดยการใช้ Risk-Based Approach สำนักงานต้อง 1) กำหนดวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพ (Quality Objective) คือ การกำหนดผลลัพธ์ที่ต้องการบรรลุในแต่ละองค์ประกอบของระบบบริหารคุณภาพสำนักงาน 2) ระบุและประเมินความเสี่ยงด้านคุณภาพ ภาพและที่มาของข้อมูล: https://www.ifac.org/system/files/publications/files/IAASB-ISQM-1-Fact-Sheet.pdf)

(Quality Risk) คือ การระบุการกระทำที่มีผลเชิงลบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพ และ 3) การออกแบบและตอบสนอง (Responses) คือ การที่สำนักงานต้องออกแบบวิธีการตอบสนองต่อความเสี่ยงด้านคุณภาพที่สำนักงานระบุ ทั้งนี้กระบวนการประเมินความเสี่ยงของสำนักงานอาจจะมีความยืดหยุ่นตามขนาดและบริบทของแต่ละสำนักงาน ใน**องค์ประกอบด้านสารสนเทศและการสื่อสาร** สำนักงานสอบบัญชีต้องสร้างระบบสารสนเทศ โดยมีวัฒนธรรมองค์กรในการแลกเปลี่่ยนข้อมูลข่าวสารและต้องมีการสื่่อสารกับหน่วยงานภายนอกรวมถึงผู้มีหน้าที่กำกับดูแลในกรณีที่่สำนักงานสอบบัญชีตรวจสอบงบการเงินของบริษัทจดทะเบียน

อนึ่ง ในองค์ประกอบด้านทรัพยากร ตาม TSQM 1 มีความหมายกว้างกว่าเดิมที่เน้นเฉพาะทรัพยากรบุคคล สำหรับ ทรัพยากรใน TSQM 1 รวมถึง การบริหารทรัพยากรบุคคล การบริหารทรัพยากรทางเทคโนโลยี และการบริหารทรัพยากรทางปัญญา สำหรับเนื้อหาที่สนใจใน TSQM 2 ขอไว้ให้ติดตามใน C&A Insights ฉบับหน้านะ